Razigrani žubori vode – Šadrvani

Razigrani žubori vode – Šadrvani

4785
0
SHARE

Kao specifični oblici česama u osmanskom periodu javljaju se šadrvani. Riječ šadrvan je složenica, sastavljena od persijskih riječi „šad“, što znači veseo, razdragan, i riječi „revan“, koja ima značenje teći, a što se može prevesti i kao žubor vode. Šadrvani potiču iz Persije, a preko Arapa a preko Turaka su dospjeli i na Balkansko poluostrvo.

Šadrvani su građeni isključivo u haremima većih džamija, medresa, tekija ili hamama i služili su u vjerske svrhe ili kao česme sa čistom pijaćom vodom.

Dok su česme bile najčešće jednostavne gradnje, kod kojih je iz jedne ili dvije cijevi voda stalno tekla u kameno ili drveno korito, šadrvani su bili ukrašavani dekoracijom i imaju po nekoliko česama.

Osnovna karakteristika šadrvana je to što u osnovi imaju kameni bazen sa čijih strana se voda izliva kroz brojne česme pored kojih se često nalazi kameno postolje na kojem stoji osoba koja koristi česmu. Obično se u sredini bazena nalazi viši kameni stub niz koji često preko raznih ukrasa uz žubor teče voda. Krov šadrvana je u obliku kupole, prekriven olovom ili od kamenih ploča na šest ili osam voda.

Javne česme i šadrvani često su bili mjesta okupljanja vodonoša i razmjene vijesti.

Pleme starih Azra pripadalo je teritoriji Jemena, i verovatno je ostalo najpoznatije po legendi koja se za njega vezuje. Riječ Azra znači djevica, jer su mladići iz ovog plemena, ukoliko nisu mogli da ostvare svoje ljubavi, odlazili u pustinju ili rat, željno iščekujući smrt. Život bez ljubavi za njih je bio neprihvatljiv.

 

Pokraj ovog razigranog žubora vode odigrava se i radnja jedne od najljepših sevdalinki „Kraj tanana šadrvana“. To je priča o neuzvraćenoj i nemogućoj ljubavi roba El-Muhameda i sultanove kćerke mile. Ova sevdalinka djelo je slavnog njemačkog pesnika Heinricha Heinea (1797-1856), a njen originalni naslov je „Der Asra“.

 

Simbolika šadrvana ogledala se i u tome što su svojom ljepotom upotpunjavali ambijent u kojem su se nalazili i upozoravali na stalni tok i prolaznost ovozemaljskog života i svijeta.


NO COMMENTS

LEAVE A REPLY